De IJzeren Gordijnroute

De IJzeren Gordijnroute

Internationale fietsroute EuroVelo 13

Bijna vijftig jaar lang scheidde het ondoordringbare IJzeren Gordijn Oost- en West-Europa tijdens de Koude Oorlog. De streng bewaakte grens liep in het zuiden van Tsjechië en was de scheidingslijn tussen Duitsland en Oostenrijk. Nu werken alle 16 Europese landen langs deze voormalige grens samen en is er een fietstraject ontstaan van meer dan 10.000 kilometer lang.

Eurovelo 13

The Iron Curtain Trail, ofwel IJzeren Gordijnroute is een internationaal fietstraject en is in totaal 10.500 km lang. Het traject is de langste EuroVelo route in Europa en gaat door het gehele Europese continent. De route begint bij de Barentszee ten noorden van Rusland en Noorwegen en gaat o.a. door Duitsland, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Bulgarije naar het eindpunt bij de Zwarte Zee. De fietsroute volgt de voormalige kloof die voorheen Europa verdeelde en leidt je door verschillende natuurparken, langs dorpen, steden en historische monumenten.  

De fietsroute in Tsjechië

Het Tsjechische deel van de route loopt van de zuidelijke grens met Duitsland en Oostenrijk tot de Tsjechisch-Slowaakse grensovergang Lanžhot. Het traject in Tsjechië is 770 km lang en voert door de regio's Karlovy Vary, Pilsen, Zuid-Bohemen en Zuid-Moravië. Bij Hranice op de Beierse-Tsjechische grens start de route in Tsjechië Diverse keren passeer je de Duitse, Oostenrijkse en Tsjechische grens. Iets wat vroeger ondenkbaar was geweest. Het eindpunt van het Tsjechische gedeelte is in Zuid-Moravië, waar de rivieren Dyje en Morava samenkomen. Hierna gaat de route verder via de Slowaaks-Oostenrijkse grens en vervolgens langs de voormalige grens van Hongarije en Slovenië. De route kan opgedeeld worden in diverse trajecten van ongeveer 60 kilometer. 

Historische route

De IJzeren Gordijn route is een bijzonder traject. Al fietsend wordt je bewust van de geschiedenis en het lot van de mensen die een weg naar vrijheid zochten. Onderweg kom je diverse monumenten tegen die herinneren aan de tijd van de verdeling tussen Oost en West-Europa. Oude wachtposten en uitkijktorens zijn een veel voorkomend beeld, zoals in de buurt van Pomezí op de heuvel Zelená Hora. Er staan ook gedenktekens van slachtoffers op verschillende punten langs de zuidelijke en westelijke grenzen van Tsjechië met Oostenrijk en Duitsland. Na het passeren van Cheb is bij Svatý Kříž een monument voor de 82 dodelijke slachtoffers die zijn gevallen door het IJzeren Gordijn. Een andere interessante plaats is Nové Domky in de Tachov-regio bij de Tsjechisch-Duitse grens, waar een gedenkteken staat dat herinnert aan het doorknippen van het IJzeren Gordijn in 1989. Bezoek het Museum van het IJzeren Gordijn in Rozvadov, bij de grensovergang met Duitsland. Bekijk de tentoongestelde uniformen en wapens uit die periode en ontdek de verhalen van degenen die de grenzen bewaakten, en van degenen die uit Tsjecho-Slowakije naar het Westen probeerden te vluchten.

Ongerepte natuur

Door de streng bewaakte grenzen had de natuur bijna vijftig jaar vrij spel met als gevolg een uniek en ongerept karakter. Het Nationale Park Boheemse Woud (Šumava) is hier een geweldig voorbeeld van. Een herinnering aan het IJzeren Gordijn hier is het treinstation in Železná en Bavorská Ruda dat door de grens in tweeën wordt gedeeld. Het pad slingert door het nationale park waar je naast de prachtige natuur ook een openluchttentoonstelling van het IJzeren Gordijn kunt vinden in het gehucht Bučina. 

Na het Boheemse Woud doorkruis je het gebied van Boheems Canada (Česká Kanada). Een bosrijk gebied dat uitermate geschikt is voor wandelen en fietsen. Het gebied strekt zich uit tussen de steden Kunžak, Dačice, Slavonice, Nová Bystřice en de stad Jindřichův Hradec. In de renaissancestad Slavonice is een museum over de vestingwerken van het vooroorlogse Tsjechoslowakije en bevinden zich diverse overblijfselen van de voormalige grens. Aan de rand van het plaatsje Čížov fiets je langs prikkeldraadhekken en wachttorens aan je zijde. Ook in het Podyjí Nationaal Park, wat tevens een nauwelijks aangetast rivierdallandschap kent, zijn de herinneringen nog duidelijk aanwezig. Hier kan je een bezoek brengen aan een openluchtmuseum waar diverse wachttorens zijn.
Alexander Vacek

Freedom trail

In de Zuid-Moravische stad Mikulov is een nieuwe route genaamd Freedom trail. Deze 2,3 km lange route begint bij het kasteel van Mikulov en eindigt bij het monument "Gate to heaven". Op de route staan 13 informatieborden waar elk op panel hartverscheurende vluchtpogingen staan beschreven. Na Mikulov kom je in het gebied Lednice-Valtice, dat op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO staat. De geschiedenis van het IJzeren Gordijn is vastgelegd in het museum van Valtice, dat in het gebouw van het vroegere douanekantoor is gevestigd. De IJzeren Gordijnroute verlaat Tsjechië bij de samenvloeiing van de twee grootste rivieren in de regio, de Morava en de Dyje in de buurt van de stad Břeclav.